پخش مستقیم دروس بسم الله الرحمان الرحیم rss بروزرسانی :
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی علوی گرگانی

زکات

  • مسائل زكات

    زكات مال

     س1 - افرادى كه چندين سال است زكات نداده‏اند، آيا مى‏توانند همه را يكجا حساب كنند و به مسجدى كه در حال ساختن است بدهند؟

    • ج1 - يكى از مصاديق مصارف هشتگانه، مسجد است و مانعى ندارد.

     س2 - شخصى گندمش را به دولت فروخته، بدون آن كه زكاتش را داده باشد، آيا پولى را كه گرفته حلال است يا خير؟ براى برئ الذمّه شدن بايد چه كرد؟

    • ج2 - معاملاتى كه انجام گرفته، چه با دولت و يا غير آن بنظر ما صحيح است ولى حاكم شرع يا وكيلش حقّ دارند جنس را از خريدار بگيرند (البتّه اگر صاحبش زكات پرداخت نكرده است) و راه برئ الذمّه شدن آن است كه مقدار يقينى از خود گندم و يا قيمت روز آن را پرداخت نمايد.

     س3 - اگر كسى اهل دادن زكات نيست، آيا فرزند مى‏تواند بدون آن كه پدر بفهمد، زكات را جدا كند و به مستحقّ برساند؟

    • ج3 - جايز نيست.

     س4 - شخصى وصيّت كرده ثلث من كه 100 نخل خرما است صرف خيرات گردد، اگر ثلث او به حدّ نصاب برسد آيا بر وصىّ واجب است زكات آن را بدهد يا خير؟

    • ج4 - زكات واجب نيست.

     س5 - اگر شخصى باغى را وقف امام حسين 7 كرد كه خرج حسينيه‏ها و عزادارى شود اگر خرما به حدّ نصاب رسيد آيا زكات دارد؟

    • ج5 - اگر محصولات باغ وقفى كه جهت عامه مثل امام حسين 7 وقف شده است به حدّ نصاب برسد زكات ندارد.

    استفاده از زكات براى غير فقير

     س1 - آيا پدر مى‏تواند براى عروسى فرزندش زكات را خرج كند؟

    • ج1 - اگر فرزند امتناعى از اين جهت نداشته باشد، مانعى ندارد.

     س2 - پدرى به فرزند طلبه خود زكات داده كه كتابهاى دينى بخرد، ولى فرزند در غير مورد مذكور مصرف كرده، تكليف چيست؟

    • ج2 - مديون زكات پدر است و بايد از مال شخصى خود به همان مقدار خرج مصرف معيّن شده بنمايد.

     س3 - فقير كه يكى از مصارف هشتگانه زكات است، به چه كسى گفته مى‏شود؟

    • ج3 - فقير كسى است كه بالفعل و بالقوّه درآمدى كه كفاف خرج سال او را بكند نداشته باشد.

     س4 - اگر انسان زنى را صيغه كرد، يكماه بعد به زن علاوه بر اجرت، زكات فطره و گندم مى‏دهد و يقين دارد كه وقتى به منزل زن مى‏رود، از پول زكات به او غذا مى دهد، آيا مى‏شود از اين غذا استفاده كرد يا خير؟

    • ج4 - در صورتى كه زن مستحقّ گرفتن زكات باشد، خوردن غذا حتى با علم به اين كه از مال زكات است اشكالى ندارد.

     س5 - در رساله عمليّه فرموده‏ايد: اگر پسر به كتابهاى علمى دينى محتاج باشد، پدر مى‏تواند به او زكات دهد، حال آيا مى‏تواند از سهم فى سبيل الّله به پسر زكات بدهد و اگر از زكات به پسر داد و پسر به جاى آن كه كتاب بخرد بدهكاريهاى خود را داد، آيا جايز است؟

    • ج5 - اگر كتابهاى دينى كه بشود از سهم سبيل الّله گرفته شود را بخرد مانعى ندارد و در مصرف زكات بايد نظر زكات دهنده تأمين گردد.

    احكام مصرف زكات مال

     س1 - آيا مردم مى‏توانند پول مبلّغ را از باب زكات چون فقير است و يا فى سبيل الّله به او بدهند؟

    • ج1 - چنانچه فقير است و تبليغ هم مى‏كند از هر كدام به عنوان زكات بدهند، اشكال ندارد، البتّه حقّ التبليغ را در غير واجبات از زكات حساب نكنند.

     س2 - آيا پدر مى‏تواند زكات نه‏گانه را به فرزند خود از بابت فى سبيل الّله بدهد و فرزند هم اين زكات را براى كفّارات خود مصرف كند يعنى كفّارات بدهكار است آن را بپردازد؟

    • ج2 - دادن زكات بعنوان سهم سبيل الّله جهت نفقه فرزند مشكل است ولى براى پرداخت بدهى و لو كفّاره باشد، پس از تملّك مانعى ندارد.

     س3 - آيا مى‏شود انسان به نوه خود، زكات فطره بدهد؟

    • ج3 - محلّ اشكال است، مگر در مواردى كه در رساله استثناء شده است.

     س4 - آيا صدقات واجب از قبيل زكوات را مى‏توان به كميته امداد امام (ره) پرداخت كرد؟

    • ج4 - در صورتى كه بداند به مستحقّين داده مى‏شود، با رعايت شرايط مانعى ندارد.

     س5 - مردى با زنى ازدواج كرد كه از شوهر قبلى خود داراى فرزندى است كه فاقد مال است آيا اين شوهر مى‏تواند زكات فطره خود و سايرين را به آن فرزند بدهد در صورتيكه خرج او بعهده‏اش نباشد؟

    • ج5 - اشكالى ندارد.

     س6 - استفاده طلاّب از زكات فطره چه صورت دارد و آيا مردم مى‏توانند در ماه رمضان به آنان زكات بدهند؟

    • ج6 - اگر شرايط فقر در او باشد اشكال ندارد ولى شايسته است مؤمنين حقّ‏الزحمه مبلّغ را از زكات نپردازند.

     س7 - آيا پدر مى‏تواند مخارج تحصيل فرزند ذكور يا اناث خود را از باب زكات به سعه، زكات فطره، سهم سادات اگر فرزند سيّد باشد و يا ردّ مظالم و سهم امام 7 البتّه با اجازه مجتهد بدهد و در صورت مثبت بودن تمامى صدر مذكور، اطّلاع فرزندان لازم است يا پدر خودش خرج كند ولى نيّت وجوه منطبقه كند، در صورت لزوم اطفال صغار كه متوجّه اينگونه مسائل نمى‏شوند با اجازه مجتهد حلّ مى‏شود يا نه؟

    • ج7 - دادن مخارج تحصيل علوم دينيه فرزندان از زكات و فطره از باب توسعه اشكال ندارد و از سهم سادات در صورت داشتن استحقاق براى آن مخارج، در غير نفقه واجبه، بلامانع است ولى در سهم امام 7 بستگى به اجازه مجتهد دارد و تذكّر دادن به گيرنده لازم نيست، مگر آن كه زكات دهنده بداند كه گيرنده از گرفتن اينگونه پولها به طور معمول اجتناب دارد، پس بايد تذكّر دهد و در مورد اطفال كوچك ولىّ او بايد بطريق شرعى به مصرف آنها برساند.

     س8 - شخصى تا به حال زكات نداده و يا اين كه دقيق حساب نكرده، اكنون مى‏خواهد خود را برئ الذمّه كند بايد چه كند و اگر فرزند طلبه‏اى دارد آيا مى‏تواند عوض پول به او برنج بدهد و آيا نياز به اجازه هم مى‏باشد؟

    • ج8 - بايد بقدر متيقّن زكات بدهد و براى تبديل پول به جنس ديگر، بايد تبديل آن پس از تحويل دادن به مستحقّ يا مجتهد باشد و بعد از قبول‏مجتهد مى‏تواند در هر راهى كه مصلحت باشد، مصرف نمايد.

     س9 - آيا براى عزادارى امام حسين 7 مى‏توان از زكات استفاده كرد؟

    • ج9 - تا ممكن است از زكات استفاده نكنند.

     س10 - فقيرى كه زكات مى‏گيرد، لازم نيست عادل باشد ولى بايد آشكارا معصيت نكند، حال اگر آشكارا به مردم فحش مى‏دهد و يا غيبت مى‏كند و تهمت مى‏زند، آيا مى‏شود به او زكات فطره داد؟

    • ج10 - دادن زكات به مثل اينگونه افراد كفايت مى‏كند، ولى بهتر است به غير اينها داده شود.

     س11 - شخصى بدهكار است و توان پرداخت بدهى خود را ندارد آيا مى‏تواند از پدر خود زكات بگيرد؟

    • ج11 - به عنوان سهم الغارمين اشكال ندارد.

     س12 - شخصى واسطه، پنجاه هزار تومان پول زكات را مى‏گيرد تا در شهر ديگر به مستحقّ بدهد در بين راه پول با پول ديگر مخلوط شده و نمى‏تواند جدا كند تكليف چيست؟

    • ج12 - در مثل پول عينيّت موضوعيّت ندارد بلكه قيمت آن مهمّ است و لذا اگر همان مقدار پول پرداخت گردد و لو عين همان پول اوّل نباشد اشكال ندارد مگر آنكه با پولى تعويض گردد كه در آن اختلاف قيمت باشد كه بايد اختلاف آن در نظر گرفته شود.

    شرايط زكات

     س1 - آيا در زكات قبض شرط است يا خير؟

    • ج1 – در صحّت زكات، قبض شرط نيست ولى تا قبض نشود، ملك شخصى مستحقّ نمى‏گردد.

     س2 - حضرتعالى در رساله احكام زكات مسئله 1872 فرموده‏ايد: زكات گندم و جو و.... وقتى واجب مى‏شود كه به مقدار نصاب برسد حال با توجّه به اين مسئله، اگر زارعى زراعت داشت ولى برداشت نكرد يا خوب حفاظت نكرد و از بين رفت، خلاصه جمع‏آورى نكرد، آيا زكات واجب است يا خير؟

    • ج2 - اگر كوتاهى در زراعت قبل از رسيدن به نصاب بوده چيزى بر او واجب نمى‏شود ولى اگر بعد از رسيدن به نصاب در سر خوشه بوده در اين صورت ضامن مقدار زكات است.

     س3 - آيا غلاّتى كه از ملك وقفى بدست مى‏آيد، زكات دارد؟

    • ج3 - در صورتى كه غلاّت بدست آمده در زمان تعلّق زكات در ملك شخص معيّنى باشد، بايد زكات داده شود و اگر بصورت مصرف در مورد وقف است و ملكيّت معيّنه‏اى ندارد، زكات واجب نيست.

     س4 - كسى كه خمس، زكات تسعه، زكات فطره، كفّارات، ردّ مظالم، لقطه و صدقات نذرى را ريأبدهد، آيا اسقاط ذمّه مى‏شود و فقط معصيت كرده است و يا اين كه اسقاط ذمّه هم نشده است؟

    • ج4 - در زكات و فطره ريا موجب عدم ابراء ذمّه مى‏گردد امّا در خمس و كفّارات و ردّ مظالم و لقطه و صدقات نذرى، ريا ضرر نمى‏رساند، گرچه احتياط آن است كه در آنها هم قصد قربت داشته باشد.

     س5 - كسى كه صد رأس گوسفند دارد آنها را بين بچّه‏هاى خود تقسيم مى‏نمايد و بچّه‏ها هيچگونه تصرّفى در آن گوسفندان ندارند آيا زكات به چنين اموالى تعلّق مى‏گيرد؟

    • ج5 - تصرّف لازم نيست و اگر بچّه‏ها مالك گوسفندان هستند و سهم هر يك به حدّ نصاب برسد، زكات واجب است.

     س6 - آيا برنج زكات دارد؟

    • ج6 - مستحبّ است كه زكات آن داده شود ولى واجب نيست.

     س7 - زمينى كه مثلادر مقابل دو خروار گندم اجاره داده شده آيا اجاره گيرنده بايد زكات بدهد؟

    • ج7 - زكات بر زارع واجب است.

     س8 - در رسائل عمليه آمده است كه مخارج غلات يعنى گندم و جو را مى‏شود كسر كرد و بقيّه آن وقتى كه به حدّ نصاب رسيد زكات دارد حال در منطقه گرگان شخصى كمباين دار گندم مردم را درو مى‏كند و از هر ده كيسه يك كيسه را به عنوان حقّ‏العمل براى خود بر مى‏دارد حال صاحب زمين مى‏تواند اين يك كيسه‏اى را كه از هر ده كيسه به كمباين دار مى‏دهد جز مخارج به حساب آورد و از گندمهاى زكات دار خارج نمايد يا خير؟

    • ج8 - مخارجى كه قبل از وجوب زكات به زكات تعلّق مى‏گيرد از عين جنس خارج مى‏شود ولى مخارج بعد از آن مثل مخارج بهره‏بردارى و كمباين و ديگر مخارج از زكات خارج نمى‏شود.

     س9 - اگر كسى بابت اجاره كار، خرما عوض اجرت به او بدهند اگر اين خرما به حدّ نصاب برسد آيا بايد زكات آن را بپردازد يا خير؟

    • ج9 - زكات تعلّق نمى‏گيرد.

     س10 - طايفه غلات زكات نمى‏دهند و ما بعضى اوقات مجبوريم از آنان گندم بخريم آيا بايد زكات بدهيم يا خير؟

    • ج10 - واجب نيست.

ارسال سوالات شرعی

قبل از ارسال سوال توجه فرمایید :
  • ابتدا به بانک استفتائات مراجعه نموده و چنانچه پاسخ خود را بدست نیاوردید ، سوال خود را برای ما ارسال نمایید ، این بخش تنها پاسخ گوی مسائل شرعی و اعتقادی است ، در غیر این صورت به سوالات دیگر پاسخ داده نمی شود.
  • لطفا سوالات خود را بصورت اختصار ارسال نموده ، همچنین پست الکترونیکی خود را بصورت صحیح درج نمایید .