پخش مستقیم دروس بسم الله الرحمان الرحیم rss بروزرسانی :
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی علوی گرگانی

زکات فطره

  • مسائل زكات فطره

    احكام زكات فطره

     س1 - آيا زكات فطره سربازهايى كه در پادگانها از جيره دولتى استفاده مى‏كنند بر عهده خود آنها است يا دولت، و آيا سربازان عائله دولت حساب مى‏شوند يا خير؟

    • ج1 - گرچه بنظر ما بعيد نيست كه سرباز، عائله دولت حساب شود و فطريه بر عهده آنها باشد، ولى اگر خودش هم بدهد بهتر است.

     س2 - اگر در شب عيد فطر به فقيرى افطارى داده شود، البتّه در مسجد نه خانه آيا فطريه او بر عهده افطارى دهنده است؟

    • ج2 - چون نان خور محسوب مى‏شود، فطريه به عهده افطارى دهنده است بشرط آن كه قبل از غروب آفتاب آمده باشد.

     س3 - حكم فطريه زندانيان به چه شكل است؟

    • ج3 - فطره به عهده دولت است، گرچه خود آنها بدهند شايسته است.

     س4 - كسى كه زكات فطره را به مدّت پنجاه سال از دو جنس داده بعد حكم را متوجّه شده، وظيفه او چيست؟

    • ج4 - در صورتى كه از يك نفر چنين كارى كرده، بايد تمامارا دوباره بدهد.

     س5 - مراد شما از محلّ كه مى‏فرمائيد اگر در محلّ خودش مستحقّ پيدا شود الى آخر مسئله چه مى‏باشد و آيا فرقى بين تهران و شهرستان و روستا مى‏باشد يا خير؟

    • ج5 - مراد از محلّ غير از محلّه است و تهران با ساير شهرستانها و روستاها فرقى نمى‏كند.

     س6 - كسى كه مقلّد مرجعى است كه مى‏گويد، احتياط واجب آن است كه زكات فطره از محلّ خارج نشود در حالى كه او مدّت زيادى از محلّ خارج مى‏نموده است و الان متوجّه مسئله شده، آيا بايد دوباره زكات فطره را بدهد يا اين كه مى‏تواند به مرجعى رجوع كند كه احتياط او مستحبّى است؟

    • ج6 - رجوع به ديگرى تأثيرى در گذشته ندارد، پس مرتكب گناه شده است و بايد استغفار كند و دادن مجدّد زكات از نظر ما لازم نيست و در آينده مى‏تواند در اين مسئله از مرجعى كه جايز مى‏داند، پيروى كند.

     س7 - كسى در وسط ماه مبارك، زكات فطره را جدا كرد، آيا قبل از غروب آفتاب عيد فطر مى‏تواند در آن تصرّف كند، بعد جاى آن بگذارد؟

    • ج7 - چون بنظر ما زكات فطره را قبل از شب عيد فطر نمى‏شود جدا كرد، لذا تصرّف در مال كنار گذاشته شده، اشكال ندارد.

     س8 - با توجّه به اين كه زكات فطره را با بودن مستحقّ از محلّ و روستا نبايد خارج كرد، اگر فقيرى از روستائى به روستاى ديگر رفت آيا مى‏توان به او زكات داد يا خير؟

    • ج8 - زكات به چنين فقيرى كه سكونت در آن روستا ندارد، به احتياط مستحبّ داده نشود.

     س9 - قوت منطقه ما اكثرانان است، آيا مى‏توانند بابت زكات فطره سه كيلو آرد يا قيمت آن را بدهند؟

    • ج9 - اشكال ندارد.

     س10 - آيا مى‏توان زكات فطره يا سهم فقراء از زكات را به شوهر دختر خود، در صورتى كه فقير است، تمليك نمود تا صرف زن و بچّه‏هايش نمايد؟

    • ج10 - اگر تمليك به شوهر شود، اشكال ندارد و مى‏تواند صرف زن و همسرش نمايد.

     س11 - در فرض سئوال بالا اگر شخص مذكور فرزندش فقير باشد، آيا مى‏تواند زكات فطره را تمليك زن و فرزندش كند و زن و فرزندش خرج پسرش نمايد؟

    • ج11 - اگر به فرزندش بدهد و مرد وكالةًاز طرف همسرش(عروس دهنده زکات) خرج كند آن هم در صورتى كه زن فقير باشد، اشكال ندارد ولى نمى‏تواند مرد زكات پدرش را صرف خود و فرزندانش كه نوه پدر مى‏شوند، نمايد.

     س12 - آيا جنين 7 الى 9 ماهه در شكم مادر نيز زكات فطره دارد؟

    • ج12 - واجب نيست، گرچه مستحب است  زكات فطره را بدهد.

     س13 - آيا در زكات فطره مى‏توان پول رايج را با پول ديگر و يا اسكناس را با اسكناس ديگر تبديل كرد؟

    • ج13 - در غير اعيان تبديل اشكال ندارد زيرا در مثل اسكناس و پول رايج ملاك ماليّت است و در صورتى كه از نظر ماليّت با هم مساوى باشند تبديل اشكال ندارد.

     س14 - شخصى در 28 ماه رمضان زكات فطره خود را داده به شخصى تا آن شخص بعد از ديدن ماه يعنى قبل از غروب زكات فطره را از طرف آن شخص به فقير بدهد آيا صحيح است يا نه چون هنوز غروب نشده آيا بايد دوباره بدهد يا كافى است؟

    • ج14 - كفايت مى‏كند.

     س15 - افرادى به عنوان ملوان در يك كشتى در دريا مشغول كار هستند شب عيد فطر مى‏رسد آيا فطريه ملوانان به عهده مالك كشتى است يا ناخدا و يا خودشان و اگر مالك كشتى همراه آنها نباشد حكم فطريه ملوانان چيست؟

    • ج15 - بايد ملاحظه شود كه نان خور چه كسى حساب مى‏شوند اگر نان خور خودشان هستند يعنى از حقوق و يا حقّ مأموريت آنها جهت غذا مقدارى را كسر مى‏نمايند بايد خودشان بدهند و الاّ نان خور هر كسى كه محسوب شوند او بايد فطريه بدهد.

     س16 - روحانى چنانچه شب عيد فطر در محلّ تبليغ به منزلى دعوت شود فطريه‏اش به عهده كيست؟

    • ج16 - اگر قبل از غروب برود زكات فطره بر عهده ميزبان است ولى اگر بعد از غروب برود به عهده خودش مى‏باشد.

    مصرف زكات فطره

     س1 - اگر فردى نمى‏دانسته كه دادن زكات فطره غير سيّد به سيّد جايز نيست و مدّتى داده حال متوجّه شده، وظيفه او چيست؟

    • ج1 - بايد دوباره بدهد و مال اگر در دست سيّد موجود است يا تلف شده ولى سيّد مسئله را مى‏دانسته كه نمى‏تواند بگيرد، چون آگاه بوده كه اين زكات ممنوعه است و با اين حال گرفته، ضامن است و بايد به صاحبش برگرداند.

     س2 - آيا استفاده از فطريه جهت مصارف آموزشگاههاى دولتى با توجّه به مشكلات و كمبودهاى مالى موجود در مدارس در صورت تمايل اولياء دانش‏آموزان به پرداخت آن به مدرسه جايز است، اگر جايز مى‏باشد در چه موارد مصرفى و در چه حدّ؟

    • ج2 - فطره در مرحله اوّل بايد صرف فقراء گردد و لذا بهتر است در اينگونه موارد مصرف نشود.

     س3 - آيا مسئولين مدارس ، مى‏توانند فطريه كسانى را كه مايل هستند به خانواده‏هاى دانش آموزانى كه شرعامستحقّ مى‏باشند برسانند؟

    • ج3 - اگر زير نظر يكى از علماء باشد تا موارد جواز پرداخت فطره را مشخص كند اشكال ندارد.

    صدقات

     س1 - افراد خيّر و مؤمن كه كمكهاى خود را به صورت اهدائى و نذورات، ردّ مظالم، زكات اموال و غيره كه به منظور كمك به نيازمنديهاى عزيزان و خانواده‏هاى بى‏سرپرست و ايتام و نگهدارى و حمايت از معلولين ذهنى و جسمى تحت پوشش در اختيار مركز عام المنفعه قرار مى‏دهند برئ الذمّه مى‏شوند يا خير؟

    • ج1 - در موارد اهدائى و نذورات مربوط به اينگونه افراد اشكالى ندارد ولى در ردّ مظالم مسئولين امر بايد مواظب باشند صرف در سادات نگردد و در زكات هم بايد فقر احراز گردد.

     س2 - آيا مى‏توان پولهايى را كه در صندوق خيرات جمع‏آورى مى‏شود به عنوان قرض الحسنه به افراد نيازمند پرداخت نمود؟

    • ج2 - چون صاحبان پول آن را به عنوان صرف در خيرات پرداخت مى‏كنند جايز نيست كه در موارد قرض الحسنه مصرف گردد.

     س3 - آيا دو فقير مى‏توانند ردّ مظالم را به همديگر بدهند؟

    • ج3 - اگر مراد از فقير معناى شرعى آن است كه قوت يكسال خود را نداشته باشد و از طرف ديگر شأن آنها هم اين مقدار باشد كه بتوانند آن  را ببخشند اشكال ندارد ولى اگر مقدار زياد است و یا فقیر شأنیت ندارد که این پول را به دیگری ببخشد نمیتوانند به هم رد مظالم بدهند.

     س4 - آيا زن براى صدقه دادن به اذن شوهر نياز دارد؟

    • ج4 - اگر از مال شوهر مى‏پردازد بايد اذن بگيرد و اگر از مال خود صدقه مى‏دهد چنانچه شوهر اعلام مخالفت نكند، كفايت مى‏كند و اذن شوهر لازم نيست.

     س5 - حكم دريافت صدقه مستحبّى غير سيّد توسط سادات چيست و آيا در اين حكم از نظر ادلّه شرعى فرقى بين فرزندان درجه اوّل ائمه 7 و ساير طبقات با سادات وجود دارد يا خير؟

    • ج5 - اشكال ندارد ولى به فرزندان درجه اوّل ائمه اطهار صلوات الله عليهم اجمعين نمى‏توان داد.

    متفرّقات

     س1 - آيا اين مسئله صحيح است كه انسان از يك مجتهد و چند فقير سيّد درباره سهم سادات و چند نفر فقير غير سيّد در مورد ردّ مظالم و زكات وكيل شود از جانب آنها تصرّف كند كه آن پول مال آنها و از جانب آنها تصرّف كند و به افراد مشتبه الحال ببخشد؟

    • ج1 - موارد مختلف است زيرا در سهم سادات، سيّد بيش از استحقاق نمى‏تواند بگيرد تا به شخصى ديگر ببخشد، مگر در بخششهائى كه جز شئون زندگى او باشد مثل دادن هدايا و چشم روشنيها و مانند آن، و هم چنين است حكم فقير غير سيّد، نسبت به مظالم و بلكه زكات در سهم فقرأ، ولى در وكيل مجتهد بستگى دارد به نظر موكّلش، اگر جايز بداند مانعى ندارد و الاّ جايز نيست.

     س2 - آيا مى‏شود پولهايى را كه در صندوق كميته امداد به مدّت يكسال ريخته شده برداشت و يكجا به ميزان مصرف شده جايگزين كرد؟ در مورد ردّ مظالم چطور؟

    • ج2 - اگر تغيير داده نشود بهتر است خصوصادر بعضى از موارد كه بصورت امانت باشد و احتياط در مثل اينگونه موارد بسيار مطلوب است.

     

ارسال سوالات شرعی

قبل از ارسال سوال توجه فرمایید :
  • ابتدا به بانک استفتائات مراجعه نموده و چنانچه پاسخ خود را بدست نیاوردید ، سوال خود را برای ما ارسال نمایید ، این بخش تنها پاسخ گوی مسائل شرعی و اعتقادی است ، در غیر این صورت به سوالات دیگر پاسخ داده نمی شود.
  • لطفا سوالات خود را بصورت اختصار ارسال نموده ، همچنین پست الکترونیکی خود را بصورت صحیح درج نمایید .