پخش مستقیم دروس بسم الله الرحمان الرحیم rss بروزرسانی :
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی علوی گرگانی

امر به معروف و نهی از منکر

  • مسائل امر به معروف و نهى از منكر

    شرايط امر به معروف و نهى از منكر

     س1 - شرايط وجوب امر به معروف و نهى از منكر را بيان فرمائيد؟

    • ج1 - الف - آمر به معروف و ناهى از منكر معروفات و منكرات را بشناسد.
    • ب - احتمال تأثير آنها را بدهد.
    • ج - گناهكار اصرار بر گناه را داشته باشد.
    • د - امر بمعروف يا نهى از منكر موجب مفسده‏اى براى آمر يا ناهى نباشد.

     س2 - با فرض علم به ضرر، آيا تنها وجوب امر به معروف و نهى از منكر برداشته مى‏شود يا جواز آن هم برداشته مى‏شود، زيرا ممكن است كسى خود راضى به تحمّل ضرر و ناراحتى باشد براى امر به معروف و نهى از منكر؟

    • ج2 - موارد مختلف است و در بعضى از موارد، جواز هم برداشته مى‏شود.

     س3 - حكم امر به معروف و نهى از منكر در آنجايى كه برخورد مستقيم باعث كم شدن حيثيت شخصى در ميان مردم باشد چيست؟

    • ج3 - بايد امر به معروف و نهى از منكر با جميع شرايط انجام گيرد نه آنكه موجب از بين رفتن آبروى شخص مؤمن گردد.

     س4 - امر به معروف و نهى از منكر مرد نامحرم از زن يا بالعكس چگونه بايد باشد؟

    • ج4 - اگر با شرايط امر به معروف و نهى از منكر انجام گردد و مفسده‏اى بر آن مترتّب نباشد اشكال ندارد بلكه لازم است.

     س5 - در خيابانها بعضى از جوانان روابط نامشروع با دختران دارند در صورتى كه انسان بداند اگر امر به معروف كند مورد توهين يا ضرب و شتم قرار مى‏گيرد وظيفه چيست؟

    • ج5 - امر به معروف و نهى از منكر با فرض مذكور لازم نيست.

     س6 - تذكّر به گناهكار مؤثر است ولى اگر بخواهيم امر به معروف و نهى از منكر كنيم به بچّه‏ها و فرزندان لطمه مى‏زند آيا در اين زمينه وظيفه چيست؟

    • ج6 - در فرض مذكور وظيفه‏اى نداريد.

     س7 - با توجّه به اهميّت آبروى مؤمن در اسلام كه از احترام خانه خدا بالاتر است آيا مى‏توانيم براى ارتكاب به جرمى آبروى مؤمن را ببريم؟

    • ج7 - آبروى مؤمن همانند خونش محترم است و هيچ كس حقّ ندارد آبروريزى نمايد هر چند گناهكار باشد.

     س8 - اينكه در شرايط امر به معروف و نهى از منكر آمده است كه ضرر جانى يا مالى يا آبرويى نداشته باشد به هر حال ضرر دارد حتى با احتمال اينكه با او درگير شوند خواهشمند است نظر مبارك را بفرمائيد؟

    • ج8 - اگر احتمال درگيرى وجود دارد يا ممكن است توهين كنند لازم نيست امر به معروف و نهى از منكر كنند.

     س9 - اگر بتوانيم از راه محبّت امر به معروف و نهى از منكر كنيم بهتر است يا از قوّه قهريّه؟

    • ج9 - البته تا جائى كه ممكن است بايد با اخلاق خوش و ادب اسلامى امر به معروف و نهى از منكر شود و بيش از آن وظيفه حكومت اسلامى است.

    وجوب امر به معروف و نهى از منكر

     س1 - آيا ارشاد جاهل واجب است يا خير و اين مسئله اتّفاقى است يا اختلافى؟

    • ج1 - در احكام كليّه فقهيّه كه مورد نياز مردم است اگر زمينه مساعد باشد، ارشاد واجب است و اختلافى در وجوب اين قسم نيست.

     س2 - وظيفه شوهرى كه همسرش واجبات دينى را بجا نمى‏آورد چيست؟

    • ج2 - بايد شوهر امر به معروف و نهى از منكر كند و نمى‏تواند او را وادار به نماز كند.

     س3 - بنظر حضرتعالى آيا ارشاد جاهل به حكم شرعى واجب است يا خير؟ در صورت وجوب غالب مردم مسائل شرعى را نمى‏دانند آيا بر ما واجب است برويم در آن مناطق مسائل را مطرح كنيم و اگر نرفتيم آيا مرتكب فعل حرام شده‏ايم؟

    • ج3 - اگر شرايط براى انسان فراهم باشد و مانعى در كار نباشد ارشاد جاهل در مسائل ضروريّه واجب است، لكن مهم احراز مطالب فوق است لذا چه بسيار افرادى هستند كه بر آنان ارشاد واجب نيست، زيرا شرايط موجود نمى‏باشد يا موانع مفقود نيست.

     س4 - آيا امر بمعروف و نهى از منكر واجب عينى است يا كفائى؟

    • ج4 - در بعضى از موارد واجب عينى است و در بعضى از موارد واجب كفائى است.

     س5 - هنگام شكّ در وجوب امر به معروف و نهى از منكر چه بايد كرد؟

    • ج5 - واجب نيست.

     س6 - اينكه در روايات اسلامى اينقدر در زمينه اهميت امر به معروف و نهى از منكر تأكيد شده است آيا از وظايف حكومتهاست يا از وظايف مسلمين و مردم؟

    • ج6 - مقدارى كه بايد از قوّه قهريّه استفاده شود وظيفه حكومت اسلامى است و آن مقدارى كه احتياج به قوّه قهريّه ندارد وظيفه همه مسلمين است.

     س7 - در خصوص امر به معروف و نهى از منكر وظيفه جوانان چيست مثلا در دانشگاه خانمى بدحجاب مى‏بيند و اين جوان پسر هم مجرّد است اگر بخواهد تذكّر دهد احتمال فساد هست بهر حال آيا مرد مجرّد مى‏تواند به زن يا دختر نامحرم امربه معروف يا نهى‏ازمنكر نمايد؟

    • ج7 - اگر احتمال فساد هست نبايد امر به معروف و نهى از منكر شود ولى در غير احتمال فساد امر به معروف و نهى از منكر با شرايط آن لازم است

     س8 - فردى كه خود اطّلاع دارد اهل خانه‏اش گناه مى‏كنند و پي شگيرى نمى‏كند آيا وظيفه مؤمنين چيست؟

    • ج8 - نهى از منكر وظيفه همه مؤمنين است.

     س9 - وظيفه جوانان مؤمن در دانشگاههاى مختلط در رابطه با فسادى كه مى‏بينند چيست؟

    • ج9 - سعى نمايند كه جوّ اينگونه مراكز را سالم نمايند و با نهى از منكر و امر به معروف زمينه را براى هر چه بهتر شدن اينگونه مراكز آماده نمايند.

     س10 - ديده مى‏شود در تاكسيها و سواريهاى مسافربرى زن و مرد نامحرم در كنار يكديگر مى‏نشينند و بدن آنها بطور نيمه كامل اتّصال دارد آيا مسافر و راننده چه وظيفه‏اى بر عهده دارند؟

    • ج10 - نشستن زن كنار مرد و بالعكس در صورتى كه بدن آنها با هم تماس پيدا مى‏كند خالى از شبهه نيست زيرا در بسيارى از موارد موجب فتنه و تحريك خواهد شد و لذا شايسته است مؤمنين و مؤمنات در وسايل نقليه مراعات مسائل تحفّظ را بنمايند و خود را از وقوع در گناه حفظ نمايند و رانندگان وسايل نقليه عمومى هم سعى نمايند تا حدّ امكان نهى از منكر را فراموش ننمايند تا جامعه از گزند گناه محفوظ بماند.

     س11 - آيا بر افراد واجب است كه از باب امر به معروف و نهى از منكر افراد معتاد را به ترك از اعتياد وادار سازند؟

    • ج11 - در صورت امكان و احتمال تأثير واجب است نهى از منكر نمايند.

    مراتب امر به معروف و نهى از منكر

     س1 - مراتب امر به معروف و نهى از منكر را توضيح فرمائيد؟

    • ج1 - الف - شخص آمر عملى را انجام دهد كه گناهكار بفهمد كه كار او نزد آمر زشت است.
    • ب - امر و نهى با زبان.
    • ج - انكار با دست مثلابين گناهكار و آلات گناه فاصله بياندازد.

     س2 - اگر امر به معروف و نهى از منكر مستلزم ضرب و شتم باشد، آيا بدون اجازه حاكم شرع مى‏توان اقدام كرد؟

    • ج2 - اگر موردى پيش بيايد كه مستلزم ضرب و شتم باشد، لازم است كه از حاكم شرع اجازه بگيرد.

     س3 - آيا ندادن جواب سلام كسى كه منكر را انجام مى‏دهد جهت توبيخ او جايز است؟

    • ج3 - جواب سلام واجب است و بايد گفته شود، بلكه بايد از راه ديگر براى امر به معروف و نهى از منكر وارد شد.

     س4 - اگر شخص بى نماز، خانه انسان بيايد آيا جايز است آب و غذا جلو او بگذاريم؟

    • ج4 - اشكال ندارد گرچه از نظر اخبار انجام اين كار مذموم است ولى اگر احتمال داده مى‏شود كه در صورت انجام اين كار شخص هدايت خواهد شد، اشكال ندارد.

     س5 - وظيفه فرزندان در قبال والدينى كه اهتمام در تكاليف دينيشان ندارند چيست؟

    • ج5 - سعى كنند از راههاى مختلف امر به معروف و نهى از منكر كنند و اگر اثر نمى‏كند وظيفه‏اى ندارند.

     س6 - آيا جواب سلام ندادن فاعل منكر از باب تنبيه جايز است؟

    • ج6 - اگر راههاى ديگر براى نهى از منكر وجود دارد اوّل از آن راهها استفاده كنند.

     س7 - در برخورد با كسى كه فساد مى‏كند آيا مى‏توانيم كتك بزنيم يا از وظايف دادگاه و حكومت است؟

    • ج7 - در موردى كه احتياج به قوّه قهريّه است حكومت بايد انجام دهد به عنوان مثال: فردى را مى‏بينيم نعوذ بالّله شراب مى‏خورد نمى‏توانيم او را تازيانه بزنيم.

    صله رحم و قطع رحم

     س1 - بعضى از بستگان ما اهل تقوا نيستند و نماز نمى‏خوانند آيا قطع رابطه با آنان جايز است؟

    • ج1 - به قصد امر به معروف و نهى از منكر با آنها رفت و آمد كنيد.

     س2 - آيا رفت و آمد و استفاده از اموال كسانى كه از روى ندانستن مسئله و يا عمداً وجوهات شرعيّه خود را نمى‏دهند جايز است؟

    • ج2 - قطع مراوده نمودن صلاح نيست، ولى شايسته است از حاكم شرع كسب‏ اجازه گردد.

     س3 - رفت و آمد در منازل اشخاصى كه نماز و روزه را بجا نمى‏آورند، چه صورت دارد؟

    • ج3 - خوب است به قصد راهنمائى و ارشاد برود تا خدا راضى باشد.

     س4 - صله رحم با خويشاوندانى كه كافر يا منافق يا بى اعتنا به مبانى دين باشند، چه صورت دارد؟

    • ج4 - در صورتى كه ارتباط تأثير مثبتى داشته باشد، صله رحم را قطع نكند.

    متفرّقات امر به معروف و نهى از منكر

     س1 - فردى مغازه فروش آلات موسيقى دارد آيا مى‏توانيم با او برخورد كنيم يا حكومت و قانون با او برخورد كند؟

    • ج1 - وظيفه حكومت است كه برخورد نمايد البته در صورتى كه ارشاد مؤمنين تأثيرى نداشته باشد.

     س2 - يقين دارم كه فردى كه سوار ماشين نمودم به دنبال گناه مى‏رود آيا شرعاً مى‏توانم او را به محلّ گناه برسانم يا نه؟

    • ج2 - اگر يقين داريد، نمى‏توانيد او را به محلّ گناه برسانيد.

    احكام دفاع

     س1 - اگر كسى كه ربوده شده جانش در خطر مرگ باشد و براى گريز از آن راهى جز مقاتله نداشته باشد (مثل اينكه با ممانعت مسلّحانه رباينده مواجه شده باشد ) تكليف او چيست؟

    • ج1 - اگر راهى جز مقاتله ندارد مى‏تواند از خود دفاع نمايد.

     س2 - آيا مكرِه بر امر حرامى مثل لواط و زنا خونش هدر است يا خير خصوصا اگر راهى جز كشتن نداشته باشيم؟

    • ج2 - اگر راهى جز مقاتله نيست مى‏تواند مقاتله كند و در اين صورت خون مكرِه بر امر لواط يا زنا هدر است.

ارسال سوالات شرعی

قبل از ارسال سوال توجه فرمایید :
  • ابتدا به بانک استفتائات مراجعه نموده و چنانچه پاسخ خود را بدست نیاوردید ، سوال خود را برای ما ارسال نمایید ، این بخش تنها پاسخ گوی مسائل شرعی و اعتقادی است ، در غیر این صورت به سوالات دیگر پاسخ داده نمی شود.
  • لطفا سوالات خود را بصورت اختصار ارسال نموده ، همچنین پست الکترونیکی خود را بصورت صحیح درج نمایید .