پخش مستقیم دروس بسم الله الرحمان الرحیم rss بروزرسانی :
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی علوی گرگانی

بخشش

  • مسائل بخشش

    احكام بخشش

     س1 - در رساله عمليه نوشته شده كه در هبه ذى رحم رجوع به مال هبه شده جايز نيست، حالا اگر رجوع كرد حكم غصب را دارد يا اين كه مخالفت حكم تكليفى كرده است؟

    • ج1 - اگر رجوع كند اثر ندارد و پس گرفتن آن مال بدون رضايت صاحبش غصب است.

     س2 - شخصى زنى را صيغه كرده و زن دخترى دارد و دختر ربيبه مرد است، حال چيزى را به دختر بعنوان هبه داده است آيا اين دختر مصداق هبه ذى رحم است يا نه؟

    • ج2 - دختر پس از دخول به مادر محرم مى‏شود، ولى مصداق ذى رحم نيست و اين هبه هم حكم هبه به ذى رحم را ندارد.

     س3 - اگر هبه‏اى از طرف پدر به پسران واگذار شده و بعد از تحويل دادن زمين يا جنس، آيا پدر مى‏تواند آن هبه را از فرزندان خود مطالبه كند؟

    • ج3 - هبه به ذى رحم از عقود لازمه است و پدر نمى‏تواند شئ هبه شده را پس بگيرد.

     س4 - آيا جايز است كه پدرى بدون مرجّح دنيوى و اخروى قسمتى از دارايى خود را به يكى از فرزندان خود هبه كند؟

    • ج4 - اشكالى ندارد، ولى سعى شود اين كار را انجام ندهد، زيرا باعث كدورت بين فرزندان مى‏گردد.

     س5 - آيا زن و شوهر كه به يكديگر هبه مى‏كنند، مى‏توانند رجوع كنند؟

    • ج5 - نمى‏توانند رجوع كنند.

     س6 - آيا جعل خيار فسخ در هبه به ذى رحم جايز است؟

    • ج6 - شرط رجوع در هبه به ذى رحم جايز نيست، مگر شرط گرفتن عوض كند.

     س7 - آيا فرقى بين بذل و هبه و ابراء الذمّه هست يا خير؟

    • ج7 - تفاوتى كه در بذل با هبه مى‏توان به آن اشاره كرد آن است كه هبه احتياج به قبول دارد و لذا اگر مثلاكسى مالى را به شخصى هبه كند تا زمانى كه قبول نكرده، مستطيع نمى‏شود ولى در بذل به محضى كه مال بذل شد، مستطيع مى‏شود و احتياج به قبول ندارد و ابراء ذمّه هم كه تفاوتش مشخص است كه ذمّه برئ مى‏شود نه عين.

     س8 - كسى مالى را به شخص غير ذى رحم بذل كرده يا هبه نموده است آيا صاحب پول تا عين باقى است مى‏تواند رجوع كند و اگر ذى رحم باشد چطور؟

    • ج8 - اگر عين باقى است از غير ذى رحم مى‏تواند پس بگيرد ولى از ذى رحم نمى‏تواند پس بگيرد.

     س9 - شخصى از مال منقول خود براى پسر خود كه غايب بوده هبه نموده و نفر ديگرى را وكيل گرفته كه از جانب غايب قبض كند آيا اين هبه نافذ است يا خير و چون واهب تا برگشت غايب فوت كرد و اين وكالت نيز با اجازه حاكم شرع بوده كه واهب وكيل براى غايب گرفته است؟

    • ج9 - اشكال ندارد و شرط لازم است.

     س10 - شخصى ملك و زمين خود را براى نفر ديگرى هبه مى‏كند و مى‏گويد تا زنده‏ام اختيار آن را داشته باشم آيا اين هبه نافذ و شروط لازم مى‏شود يا خير؟

    • ج10 - اشكال ندارد و شرط لازم است.

     س11 - شخصى زمين خود را براى اولادش هبه مى‏كند و مى‏گويد تا زنده است اختيار تصرّف آن را داشته باشد آيا اين هبه صحيح است يا خير؟

    • ج11 - اگر پدر زمين را به قبض اولاد در آورد كه هبه تحقّق پيدا كند و بعد انتفاعش براى پدر باشد، اشكال ندارد.

     س12 - شخصى داراى شش پسر بوده است ، شانزده سال قبل زمين موروثى پدرى خود را كه در منطقه هزاره جات افغانستان قرار داشت براى چهار پسر خود هبه نموده است و براى دو تاى ديگر از فرزندان آنچه دارد با يك حياط كه در شهر كابل مركز افغانستان داشت هبه كرد و بعد از تحوّلات كه در شهر كابل به وجود آمد تمام دارايى و يك حياط كه در كابل بوده همه از بين رفته و نابود شدند و هيچ چيزى باقى نماند حالا شخص واهب مى‏گويد زمينى را كه قبلابراى چهار پسر هبه كرده است آن هبه باطل است و زمنيهاى هزاره جات در بين شش فرزند بطور مساوى قسمت شود آيا اين هبه به گفته واهب باطل مى‏شود يا خير؟

    • ج12 - اگر واقعاپدر اموال را به اين صورت كه مرقوم شده هبه نموده و به فرزندان تحويل نموده و قبض و اقباض صورت گرفته است، هبه لازم است و به اينكه پدر مى‏گويد باطل است، هبه باطل نمى‏شود زيرا هبه به ذى رحم از عقود لازمه است.

     س13 - شخصى زمين خود را براى اولادش هبه مى‏كند و اولادش در مسافرت است و حاضر نيست تا هبه را قبول كند، تا وقتى از مسافرت بر مى‏گردد پدر كه واهب بوده است فوت مى‏كند آيا اين هبه صحيح مى‏شود يا خير؟

    • ج13- اگر پدر يا شخص ديگرى به نيابت و يا وكالت از اولاد، هبه را قبض كرده باشد صحيح است و الاّ هبه باطل مى‏باشد.

     س14 - شخصى زمينى را هبه كرده به آموزش و پرورش و تحويل داده آيا مى‏تواند رجوع كند؟

    • ج14 - حقّ رجوع ندارد چون اينگونه هدايا قربةالى اللّه مى‏باشد.

     س15 - بعضااتّفاق مى‏افتد كه امدادگران در همكارى با اورژانس به منزلى جهت مداوا و درمان مصدوم مراجعه مى‏نمايند صاحبخانه در قبال انجام وظيفه شرعى و داوطلبانه به قصد تشكّر هديه‏اى مى‏دهد تكليف دريافت و عدم دريافت با توجّه به اصرار صاحبخانه چيست؟

    • ج15 - اگر به عنوان تشكّر و هديه مى‏دهد اشكال ندارد ولى سعى شود كه اين كار مرسوم نگردد زيرا چه بسا باب شدن اين مطلب به اصل امدادگرى و خدمات رسانى كه بسيار شريف است ضرر وارد كند.

     س16 - مردى همسرش را كتك زده و لذا ديه اين جنايت را به دخترش مى‏دهد كه دختر به مادر برساند مادر به دخترش مى‏گويد كه قبول كردم و به تو بخشيدم با اين وصف كه در هبه قبض شرط است همين مقدار كفايت مى‏كند يا خير؟

    • ج16 - همين مقدار كفايت مى‏كند و در حقيقت اگر قبض هم احتياج داشته باشد وكالت در قبض را به دختر داده و كفايت مى‏كند.

    احكام صلح

     س1 - اگر پدرى تمام يا قسمتى از اموالش را در مقابل ده سير نبات به يكى از فرزندانش صلح نمايد و ضمن عقد صلح امور زير را شرط نمايد كه:

    1 - مادام الحيات حقّ فسخ صلح را داشته باشد و حقّ فسخ با صلح كننده باشد و قابل انتقال به ورثه نباشد.

    2 - منافع مورد صلح در زمان حيات مصالِح متعلّق به وى بوده و در اين مدّت متصالح حقّ تصرّف در مورد صلح را نداشته باشد.

    3 - متصالح تا سى سال حقّ انجام هيچگونه معامله‏اى در موضوع صلح جز اجاره كوتاه مدّت را نداشته باشد، آيا چنين عقدى صحيح است؟

    • ج1 - اين عقد صلح كه واقع شده با تمامى شروط صحيح است در صورتى كه صلح معاملى باشد و لازم است به تمام شروط عمل گردد و از نظر شرعى هيچ اشكالى ندارد.

     س2 - اين جانبه تمام اموال منقول و غير منقول خودم را به شوهرم مصالحه شرعى نموده‏ام و همچنين شوهرم تمام اموال منقول و غير منقول خودش را به من مصالحه شرعى كرده است به تائيد شهود كتباو شفاهاً، حال با توجّه به نداشتن فرزند و فوت والدين، برادران شوهر مرحومم بعد از فوت او ادّعاى ارث دارند لطفاحكم شرعى را بيان فرمائيد

    • ج2 - نظر به آنكه صلح بين الاثنين انجام گرفته در صورتى كه صلح زن تاريخش مقدّم بر صلح مرد باشد و زن اوّل اموالش را به مرد صلح نمود و بعد مرد اموالش را به زن صلح كرده، نسبت به اعيان تا زمان صلح و نسبت به منافع حتّى بعد از صلح و تا آخر عمر و مصالح تمامامتعلّق به متصالح است و ورثه در اين اموال سهمى ندارند ولى اعيان و حتى منافع آن كه به ملك مرد داخل شده بعد از صلح حقّ الارث است كه تمام ورثه حتّى زن از اين اموال ارث مى‏برد. لازم به ذكر است اگر صلح شامل اموالى كه مصالح اوّل صلح نموده، نباشد پس در ملك صلح كننده باقى مى‏ماند و متعلّق به ارث است و در غير اين صورت آن اموال هم مربوط به متصالح مى‏باشد و اگر مرد اوّل اموالش را به زن صلح كرد و زن هم بعد اموالش را به مرد صلح نموده، اموال باقى مانده از مرد به ورثه مى‏رسد و عَلى مافَرَضَ الّله تقسيم مى‏گردد.

    هبه معوّضه

     س1 - شخصى زمين خود را براى كسى هبه مى‏كند به شرط عوض، موهوب له عوض را تأديه نمى‏كند آيا وارث واهب حقّ خيار فسخ را دارد يا خير؟

    • ج1 - براى وارث واهب حقّ رجوع است.

     س2 - آيا مادر مى‏تواند زمينى را كه سهم او هشت يك مى‏شود به پسر بزرگتر خود ببخشد كه بعدابراى او نماز و روزه بدهد؟

    • ج2 - اگر منظور از مادر، همسر متوّفى است از زمين ارث نمى‏برد ولى هر چه را كه ارث مى‏برد در زمان حيات اگر به يكى از پسران ببخشد اشكال ندارد.

     س3 - در هبه معوّضه بعضى از مقدار عوض در ذمّه موهوب له باقى مى‏ماند، آيا در اينجا خيار فسخ دارد يا خير؟

    • ج3 - در هبه معوّضه، اگر موهوب له عوض را به واهب ندهد، واهب حقّ رجوع دارد.

    متفرّقات بخشش

     س1 - شخصى ساختمانى را به وزارت درمان و آموزش پزشكى، جهت بيمارستان اهداء كرده، آيا وزارت مذكور مى‏تواند آنجا را جهت تحصيلات دانشجويان، تبديل به دانشكده كند با اين كه شفاهانظر اهداء كننده، بيمارستان بوده است؟

    • ج1 - جايز نيست مگر اين كه بيمارستان در كنار دانشكده قرار گيرد.

     س2 - آيا در هبه معوّضه چنانچه اقباض از يك طرف حاصل نشود، هبه لازم خواهد بود؟

    • ج2 - هبه لازم نيست، مگر وكالةقبض و اقباض بدست قبض كننده داده شود.

     س3 - آيا هبه چيزى كه مشاع است امكان پذير و صحيح است؟

    • ج3 - اگر با اجازه شريك باشد، اشكال ندارد.

     س4 - اگر انسان چيزى را به يكى از دوستان خود هبه كند بعد از مدّتى كه آن چيز، در تصرّف او در آمده و هنوز جنس باقى است، آيا حقّ پس گرفتن دارد يا خير؟

    • ج4 - در صورتى كه هبه معوّضه نباشد و همچنين شئ كه هبه داده شده تلف نشده و تصرّفى هم در آن نشده باشد كه عرفابگويند اين تصرّف موجب تغيير ماهيّت شئ است، مى‏تواند آن را پس بگيرد.

     س5 - آيا بخشش منافع ملك صحيح است؟

    • ج5 - بخشش منافعى كه تدريجى الحصول است، به نحو ابراء ذمّه است.

ارسال سوالات شرعی

قبل از ارسال سوال توجه فرمایید :
  • ابتدا به بانک استفتائات مراجعه نموده و چنانچه پاسخ خود را بدست نیاوردید ، سوال خود را برای ما ارسال نمایید ، این بخش تنها پاسخ گوی مسائل شرعی و اعتقادی است ، در غیر این صورت به سوالات دیگر پاسخ داده نمی شود.
  • لطفا سوالات خود را بصورت اختصار ارسال نموده ، همچنین پست الکترونیکی خود را بصورت صحیح درج نمایید .